15-11-2026
Balans tussen verzurende en basenvormende voeding

Wat doen verzurende voedingsmiddelen met uw lichaam?

Het verband met diabetes, urinezuur, jicht en gewrichtsgezondheid

Dat voeding invloed heeft op onze gezondheid, weten we al lang. Maar onderzoekers kijken tegenwoordig niet alleen naar wat we eten. Ze kijken ook steeds vaker naar de hoeveelheid zuurvormende stoffen die ons voedingspatroon na de stofwisseling oplevert.

Dat blijkt interessanter dan u misschien denkt. Een grote systematische review uit 2025 analyseerde 118 studies met in totaal meer dan één miljoen deelnemers. Daaruit kwamen onder andere verbanden naar voren met type 2 diabetes en bloeddruk.[1]

Daarnaast wordt steeds meer onderzoek gedaan naar de relatie tussen verzurende voeding en urinezuur, jicht en artrose. Wat betekent dat precies? En vooral: wat kunt u er zelf mee?

Wat bedoelen we met verzurende voeding?

Verzurende voeding heeft niets te maken met hoe zuur iets smaakt. Een citroen smaakt bijvoorbeeld zuur, maar levert na de stofwisseling juist veel basenvormende stoffen. Het gaat dus om wat er gebeurt nadat uw lichaam het voedingsmiddel heeft verwerkt.

Voedingsmiddelen zoals vlees, kaas, suikers en sommige graanproducten werken over het algemeen meer zuurvormend. Groenten, fruit en kruiden werken meestal meer basenvormend.[2]

Daarbij draait het niet om één product of één maaltijd, maar om de balans in uw totale voedingspatroon.

Meer weten? Download hier de zuur-base voedingslijst  →
Basenvormende voeding
 
 
 

Het gaat om
de balans in uw
totale voedings-
patroon.
 

Hoe weten onderzoekers of voeding verzurend is?

Wetenschappers gebruiken hiervoor onder andere de zogenoemde PRAL- en NEAP-score. Deze scores geven een inschatting van hoeveel zuurbelasting een voedingspatroon oplevert.

Heel simpel gezegd:
hoe hoger de score, hoe meer verzurend het totale voedingspatroon is.

U hoeft deze scores zelf niet te berekenen. Ze zijn vooral interessant omdat ze laten zien dat verzurende en basenvormende voeding ook daadwerkelijk wetenschappelijk wordt onderzocht.
 

Bloedsuikermeter

Meer verzurende voeding en diabetes

Een van de opvallendste bevindingen uit recent onderzoek gaat over type 2 diabetes. In de grote review uit 2025 werd het bewijs voor een verband tussen meer verzurende voeding en type 2 diabetes als overtuigend beoordeeld.[1]

Ook eerder onderzoek liet dit verband zien. In drie grote langlopende studies onder samen bijna 190.000 mannen en vrouwen hadden mensen die meer verzurend aten een hogere kans om type 2 diabetes te ontwikkelen.[3]

Hoe dat precies komt, wordt nog onderzocht. Mogelijk spelen onder andere de bloedsuikerregulatie en de gevoeligheid voor insuline hierbij een rol.

 

Wat heeft verzurende voeding met urinezuur en jicht te maken?

Ook naar urinezuur is onderzoek gedaan. Urinezuur is een afvalstof die normaal gesproken via de nieren wordt uitgescheiden.

Wanneer er te veel urinezuur in het lichaam blijft, neemt de kans op jicht toe. Bij jicht kunnen urinezuurkristallen zich ophopen in een gewricht en daar een pijnlijke ontstekingsreactie veroorzaken.

Onderzoek laat zien dat mensen die relatief veel verzurende voeding eten vaker hogere urinezuurwaarden hebben.[4] Ook in andere studies werd een verband gevonden tussen meer verzurende voeding en een grotere kans op een te hoog urinezuurgehalte.[5]

Urinezuur en jicht
 
Artrose en gewrichtsgezondheid

En hoe zit het met artrose?

Ook de relatie tussen voeding en artrose wordt onderzocht.

Recent onderzoek onder mensen met knieartrose liet zien dat meer verzurende voeding samenhing met hogere waarden van verschillende markers voor ontsteking en oxidatieve stress. Daarnaast hadden mensen met een hogere zuurbelasting gemiddeld ernstigere klachten.[6]

 

Wat kunt u hier zelf mee?

De basis is een voedingspatroon met veel groenten, fruit, kruiden en mineraalrijke voeding. Daarmee verlaagt u de totale zuurbelasting van uw voedingspatroon.[2]

Daarnaast kunnen basisch water en basische supplementen helpen om die balans verder te ondersteunen. Basische mineralen kunnen zuren neutraliseren en invloed hebben op de hoeveelheid zuur die via de nieren wordt uitgescheiden.

Onderzoek laat bijvoorbeeld zien dat basische mineralen de netto zuuruitscheiding via de nieren kunnen verlagen en de urine minder zuur kunnen maken.

Het doel is dus niet om alle zuurvormende voeding te schrappen, maar om te zorgen voor voldoende basenvormende tegenhangers en zo de balans in uw totale voedingspatroon te ondersteunen.

Groenten, fruit, kruiden en water
 

Bronnen en onderzoek

1. Salari-Moghaddam A. et al. (2025).
Dietary Acid Load and Human Health: A Systematic Review and Meta-analysis of Observational Studies. Nutrition Reviews.
Systematische review en meta-analyse van 118 observationele studies, 38 gezondheidsuitkomsten en in totaal 1.014.081 deelnemers.

2. Wieërs M.L.A.J. et al. (2024).
Dietary acid load in health and disease. Pflügers Archiv – European Journal of Physiology, 476, 427–443.

3. Kiefte-de Jong J.C. et al. (2017).
Diet-dependent acid load and type 2 diabetes: pooled results from three prospective cohort studies. Diabetologia.

4. Esche J. et al. (2018).
Dietary Potential Renal Acid Load Is Positively Associated with Serum Uric Acid and Odds of Hyperuricemia in the German Adult Population. The Journal of Nutrition.

5. Park M. et al. (2021).
Dietary Acid Load Is Positively Associated with the Incidence of Hyperuricemia in Middle-Aged and Older Korean Adults.

6. Moludi J. et al. (2025).
Association of dietary acid load with inflammatory markers, oxidative stress, and clinical features in patients with knee osteoarthritis. Scientific Reports, 15, 3313.

7. Hajizadeh-Sharafabad F. et al. (2026).
Dietary Acid Load and the Risk of All-Cause Mortality: A Systematic Review and Meta-Analysis of Observational Studies. Nutrition Reviews.